Wszystko dla sztuki

Wszystko dla sztuki
Loading the player ...
Tytuł pełny: Rzeźbiarz Bereś i jego ekscentryczny pomnik
Data wydania: 1968-04-19
Data realizacji zdjęć: 1968-03-01
Czas trwania: 0:01:11
Kategorie tematyczne: kultura i sztuka
opis filmu
O filmie

Malowanie wozu drewnianego. Tadeusz Kantor. Jerzy Bereś na tle cokołu. Odczytywanie słów artysty. Jerzy Bereś. Wędka z drewna. Dziewczyna z nogą w gipsie. Rozpalanie ogniska. Dziewczyna wachluje się. Wykańczanie rzeźby. Obserwujący ludzie. Jerzy Bereś wiąże sznur na palu. Rzeźba. Jerzy Bereś składa podpis na deseczce.

Komentarz: Jerzy Kasprzycki
Opracowanie dźwiękowe: Henryk Kuźniak
Numer tematu: 8
Osoba: Jerzy Bereś (rzeźbiarz, performer), Tadeusz Kantor (malarz, grafik, reżyser, scenograf)
Obiekt: Galeria Krzysztofory
Zdarzenie: Manifestacja „Przepowiednia II”
Czas akcji: 1968-03-01
Miejsce akcji: Kraków
Prawa: WFDiF
Format dźwięku: mono
Format klatki: 4:3
System koloru: czarno-biały
Opis sekwencji
00:00:00:06Napis: „WSZYSTKO DLA SZTUKI”. Ludzie zebrani w galerii.
00:00:03:22Dziewczyna przy drewnianym wozie.
00:00:06:15Ludzie malują koła wozu.
00:00:10:15Jerzy Bereś przechodzi obok wozu. W tle przyglądający się ludzie.
00:00:14:03Mężczyzna odczytuje oświadczenie Jerzego Beresia.
00:00:18:00Jerzy Bereś.
00:00:26:12Jerzy Bereś rozpala ognisko.
00:00:32:07Mężczyźni podnoszą drewniany pal.
00:00:35:06Jerzy Bereś przywiązuje drewniany pal.
00:00:37:03Jerzy Bereś obwiązany kawałkami drewna.
00:00:40:22Tadeusz Kantor przygląda się wydarzeniu.
00:00:48:18Dziewczyna wśród publiczności pije wino.
00:00:51:06Jerzy Bereś na drewnianej rzeźbie.
00:00:56:12Jerzy Bereś podpisuje drewnianą tabliczkę, którą jest obwiązany.
00:01:01:19Plansza końcowa: „WYTWÓRNIA FILMÓW DOKUMENTALNYCH”.
zwiń zakładkę
tekst lektorski

Krakowski rzeźbiarz Jerzy Bereś zaprosił liczne grono widzów jako świadków wydarzenia pod tytułem „Wykonanie monumentalnego pomnika”. Tworzywem Beresia jest drewno. Mogliśmy więc prześledzić całą skomplikowaną procedurę gromadzenia materiałów twórczych. Potem nastąpiły zabiegi pirotechniczne. Mistrz uznał, że sam będzie najciekawszym fragmentem pomnika. Musiał jednak w tym celu wprowadzić do swej anatomii elementy drewniane. Przynajmniej nie mamy wątpliwości, kto stworzył. Podpis wieńczy dzieło.

zwiń zakładkę
komentarz
komentarz eksperta

Manifestacja „Przepowiednia II” odbyła się 1 marca 1968 roku w Galerii Krzysztofory w Krakowie. Była drugim z kolei performance'em artysty o tym tytule: pierwszy „Przepowiednia I” miał miejsce dwa miesiące wcześniej, 6 stycznia w Galerii Foksal w Warszawie. Obie manifestacje miały dla Beresia znaczenie wypowiedzi programowych. Artysta dystansował się od twórczości happeningowej, za istotę swoich działań uważał kontakt z widzem. Prace artysty były często cenzurowane, działo się to dużo częściej niż w przypadku innych artystów, ponieważ Bereś posługiwał się symbolami narodowymi i politycznymi.
„1 marca 1968 roku w Galerii Krzysztofory został ustawiony autentyczny wiejski wóz naładowany wysoko drewnem opałowym. Wieczorem odziany w białe i czerwone płótno, zaproponowałem publiczności rozpalenie kilkunastu ognisk pod ścianami galerii, co przy użyciu drobnych kawałków drewna i gazet zostało dokonane. W czasie, gdy ogniska płonęły, stanąłem na środku galerii i poprosiłem o rozładowanie wozu z ciężkich łupek i kłód drewna i układanie ich przed moimi stopami. Kłody układane były w ten sposób, że stając na nich, po rozładowaniu wozu, znalazłem się na wysokim stosie. Równocześnie rozlegał się głos człowieka odczytującego non stop manifest »Akt twórczy«. Stojąc na szczycie, prosiłem obecnych o pokrycie-pomalowanie pustego wozu przygotowaną farbą niebieską, co zostało wykonane pędzlami, a nawet dłońmi. W tym czasie zmontowałem na szczycie stosu wielki symboliczny łuk z biało-czerwoną cięciwą i napisem »Przepowiednia II«. Po wmontowaniu do dzieła swojego ciała – siebie, na stosie, gdy wóz był już niebieski – poprosiłem o płonące łuczywo z dopalających się ognisk i zdmuchnąwszy ogień, zwęglonym końcem podpisałem dzieło. Stos, niebieski wóz, manifest zawieszony na ścianie oraz dołączone na drugi dzień zdjęcia, stanowiły wystawę pt. «Ślady zdarzenia«”.
Łukasz Mojsak
[cytat za: Jerzy Bereś, „Zwidy. Wyrocznie. Ołtarze”, Kraków 1991]

Opis za: Jerzy Bereś, „Manifestacja Przepowiednia II”, 1968, nota z Archiwum Eustachego Kossakowskiego, www.artmuseum.pl

zwiń zakładkę
zwiń zakładkę